[Schakels in de spotlight] 

In 2025 is door de minister van Justitie en Veiligheid het Strategisch Kenniscentrum Ondermijnende Criminaliteit (SKC) opgericht. Het SKC is een onderdeel van het ministerie van J&V en maakt op nationaal niveau onafhankelijke analyses over ondermijning door georganiseerde criminaliteit. De uitkomsten van de analyses moeten helpen bij het maken van gerichte keuzes en het aanbrengen van focus in de aanpak van ondermijning.

Recent zijn onder meer themastudies over Jeugd en over Criminele Inmenging opgeleverd.

Op dit moment werkt het SKC aan het Dreigingsbeeld Ondermijning Nederland (DON), dat naar verwachting in juni naar de Tweede Kamer wordt gestuurd. Het DON moet richtinggevende inzichten geven over de bedreigingen die er zijn in Nederland als gevolg van georganiseerde criminaliteit. Het DON geeft daarmee een beeld waarmee de beleidsmakers aan de slag kunnen.

Wat doet het SKC

Het SKC:

• analyseert ondermijnende effecten van georganiseerde criminaliteit;
• brengt systeemkwetsbaarheden in Nederland in beeld;
• verricht internationaal en thematisch onderzoek naar trends zoals drugsproductie, mensenhandel, wapengebruik en infiltratie in vitale sectoren;
• en zorgt voor periodieke updates via monitoring en dataverzameling.

Het SKC geeft geen beleidsadvies.

Het SKC heeft inmiddels verschillende themastudies opgeleverd welke op de website van het SKC te vinden zijn.

Themastudie Criminele Inmenging

De recente ’Themastudie Criminele Inmenging’ van het SKC laat zien dat criminele inmenging de afgelopen jaren verder is geprofessionaliseerd en subtielere vormen heeft aangenomen. Denk aan het misbruiken van opgebouwd vertrouwen in netwerken en het onder druk zetten of intimideren van betrokkenen. De studie laat zien hoe kwetsbaarheden binnen organisaties (en tussen organisaties onderling) criminele inmenging makkelijker maken. Ook maakt het onderzoek duidelijk welke maatschappelijke ontwikkelingen deze dynamiek versterken. Hoewel criminele inmenging zich op verschillende manieren kan uiten, leidt het uiteindelijk steeds tot vergelijkbare schade: financiële en praktische ontwrichting, maar vooral verlies van vertrouwen. Dat raakt de werking van de democratische rechtsstaat en de stabiliteit van onze economie.
Het volledige rapport is hier te vinden.

Het Dreigingsbeeld Ondermijning Nederland (DON)

Halverwege 2026 verschijnt voor het eerst het Dreigingsbeeld Ondermijning Nederland (DON), een landelijk beeld van de dreiging door georganiseerde criminaliteit. Het RIEC heeft hiervoor, net als andere organisaties, input geleverd. Het SKC heeft het afgelopen jaar kennis en ervaringen vanuit uitvoeringsdiensten, de RIEC’s, lokale netwerken en internationale onderzoeken verzameld. Deze informatie is geanalyseerd en aangevuld (onder andere via diverse expertsessies), zodat het dreigingsbeeld een breed gedragen en multidisciplinair product wordt. De minister van Justitie en Veiligheid gebruikt het DON om richting te geven aan de (integrale) aanpak van ondermijning in Nederland. De minister krijgt hierover advies van het Strategisch Beraad Ondermijning (SBO). Hierin zijn onder andere politie, OM, burgemeesters (namens G4, VNG en regioburgemeesters), belastingdienst, het LIEC en enkele ministeries vertegenwoordigd.  

Voor de RIEC ‑deelnemers in de regio Den Haag biedt het DON:

• inzicht in (inter)nationale trends die lokaal impact kunnen hebben;
• input voor de midtermreview van de ontwikkelstrategie 2025-2028: dit jaar bekijken we samen met alle partners in de RIEC-samenwerking of de strategie herijkt moet worden. Het DON en andere themastudies betrekken we bij deze tussentijdse evaluatie. Via ondermijningstafels, kernteam, stuurgroep, RBO worden alle RIEC-deelnemers- betrokken bij de midtermreview en bij de mogelijke aanscherpingen in de aanpak in onze regio.

Het DON wordt via onze nieuwsbrief gedeeld zodra deze openbaar is.