Misstanden in de uitleenmarkt komen nog steeds voor. Concurrentie op prijs gaat daarbij soms ten koste van werknemers. De Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta) moet bijdragen aan een eerlijke, veilige en toekomstbestendige arbeidsmarkt en het risico op arbeidsuitbuiting verkleinen.

Met de invoering van de Wtta mogen bedrijven alleen nog arbeidskrachten uitlenen als zij beschikken over een toelating of ontheffing van de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU). De wet treedt op 1 januari 2027 in werking. De handhaving start op 1 januari 2028.

Voor een toelating moeten uitleners voldoen aan verschillende eisen. Het gaat grotendeels om bestaande verplichtingen waarop straks strenger wordt toegezien. Denk aan het correct betalen van loon, belastingen en premies, het naleven van arbeidsvoorwaarden, het bieden van passende huisvesting en het inzetten van werknemers die in Nederland mogen werken.

Waarom is de Wtta nodig?  
In de huidige situatie krijgen uitleners die het goedkoopst werken vaak de opdracht. Bedrijven die regels overtreden kunnen hun diensten tegen lagere kosten aanbieden en daarmee een oneerlijk concurrentievoordeel behalen. Dit zet bonafide ondernemers onder druk en vergroot de kans op misstanden.

Vooral arbeidsmigranten lopen risico. Zij zijn vaak afhankelijk van hun uitlener voor werk, inkomen en soms ook huisvesting. Hierdoor zijn zij extra kwetsbaar voor onderbetaling, slechte woonomstandigheden en andere vormen van arbeidsuitbuiting.

De Wtta moet deze kwetsbare groep beter beschermen en bijdragen aan het voorkomen van misstanden. Zo moeten uitleners die huisvesting aanbieden aantonen dat deze voldoet aan vastgestelde kwaliteitseisen, bijvoorbeeld met een SNF-certificaat.

Voor wie geldt de Wtta?

De wet geldt voor uitzendbureaus, detacherings- en payrollbedrijven, maar kan ook van toepassing zijn op organisaties die incidenteel personeel uitlenen tegen betaling.

Vanaf 1 juli 2027 is in het openbare register van de NAU zichtbaar welke uitleners beschikken over een toelating of ontheffing. Vanaf 1 januari 2028 mogen inleners alleen nog zakendoen met uitleners die over een toelating of ontheffing beschikken. Ook voor partijen die werknemers inhuren (inleners) brengt de Wtta nieuwe verplichtingen met zich mee. Zij moeten bijvoorbeeld goed controleren of uitleners zijn toegelaten. Zo dragen zij zelf ook bij aan de bescherming van werknemers.

De Nederlandse Arbeidsinspectie houdt toezicht op de naleving van het toelatingsstelsel. Bij overtredingen kunnen zowel uitleners als inleners een boete krijgen.

Welke rol spelen gemeenten bij de Wtta?

Gemeenten spelen onder de Wtta een belangrijke signalerende rol. Vanuit hun toezichtstaken kunnen zij misstanden signaleren, zoals slechte woonomstandigheden, onderbetaling, uitbuiting, of een ontbrekende inschrijving in de Basisregistratie Personen (BRP). Signalen over ondermaatse huisvesting kunnen gemeenten delen met de NAU. De autoriteit kan vervolgens maatregelen nemen, zoals het schorsen of intrekken van een toelating. Daarmee dragen gemeenten bij aan het tegengaan van arbeidsuitbuiting, de bescherming van arbeidsmigranten en een eerlijkere arbeidsmarkt.

Meer weten?

Meer informatie over de wet, de toelatingsplicht en de voorbereidende stappen voor uitleners en inleners is te vinden op toelatinguitleenmarkt.nl. Daarnaast heeft de NAU een toolkit met vrij te gebruiken communicatiemiddelen rondom de Wtta beschikbaar gesteld.