Steeds meer leerlingen komen in de klas met onjuiste informatie die zij online hebben gezien. Uit onderzoek van NOS Stories blijkt dat veel docenten die lesgeven over de Holocaust te maken krijgen met desinformatie. Leerlingen zien online filmpjes waarin feiten worden verdraaid of in twijfel worden getrokken. Ook de ontwikkeling van AI speelt een rol. Beelden, video’s en teksten kunnen tegenwoordig snel worden nagemaakt of aangepast. Daardoor wordt het voor jongeren moeilijker om te herkennen wat echt is en wat nep is.

Jongeren halen nieuws vaker van platforms
Sociale media spelen hierbij dus een belangrijke rol. In het Digital News Report Nederland 2025 van het Commissariaat voor de Media staat dat vooral jongeren nieuws vaak tegenkomen via online platforms. Ze zoeken nieuws minder vaak actief op via traditionele nieuwsmedia, maar krijgen informatie via apps, algoritmes en korte video’s. Dat maakt jongeren kwetsbaarder voor desinformatie. Op sociale media staat betrouwbare informatie naast meningen, nepnieuws en misleidende beelden. Omdat filmpjes snel en overtuigend worden gemaakt, lijken ze soms betrouwbaarder dan ze zijn.

Zorgen over nepnieuws nemen toe
Uit het Digital News Report Nederland 2025 van het Commissariaat voor de Media blijkt dat in 2025 43 procent van de Nederlanders zich zorgen maakte over wat echt en nep is op internet.
Dat laat zien dat desinformatie niet alleen op scholen speelt, maar in de hele samenleving.

Voor scholen is dit extra belangrijk. Leerlingen moeten niet alleen feiten leren, maar ook leren hoe ze informatie kunnen controleren.

Herkennen, controleren en bespreken
Een belangrijke aanpak is om alert te blijven en het gesprek actief aan te gaan. Docenten kunnen leerlingen bijvoorbeeld vragen waar zij hun informatie vandaan hebben, wie het bericht heeft gemaakt en of andere betrouwbare bronnen dezelfde informatie bevestigen. Ouders kunnen thuis een vergelijkbare rol spelen door in gesprek te gaan wanneer jongeren filmpjes of berichten delen.

Voor professionals biedt de Handreiking Omgaan met misinformatie voor medeoverheden praktische ondersteuning bij het herkennen en aanpakken van misinformatie. Voor jongeren, ouders en docenten zijn daarnaast websites zoals Isdatechtzo.nl waardevolle hulpmiddelen. Op deze platforms leren jongeren hoe zij kunnen nagaan of een bericht betrouwbaar is.

Sociale media zijn een vast onderdeel van het dagelijks leven van jongeren en zullen niet verdwijnen. Juist daarom is het essentieel dat zij leren kritisch te kijken naar wat zij online zien.